اكاۋىنتىڭىزعا كىرىڭىز

پايدالانۋشى اتى *
قۇپيا ءسوز *
مەنى ەستە ساقتا

اككاۋنتى جاساۋ

جۇلدىزشامەن (*) بەلگىلەنگەن مىندەتتى ورىندار تولتىرىلۋ قاجەت.
اتى- ءجونى *
پايدالانۋشى اتى *
قۇپيا ءسوز *
قۇپيا ءسوزدى قايتالاڭىز *
Email *
Email پوشتانى قايتالاڭىز *
Captcha *
Reload Captcha

قۇران جانە قالام

By ناۋرىز 28, 2018 361 0

بىرلىك توقاي

اڭگىمە


    وي ورانىپ وتىرعان ومار ورنىنان تەڭسەلە تۇرىپ، تەرەزەنىڭ تۇسىندا تۇرعان شكافتىڭ تارتپاسىن اشتى دا ىشىندە تۇرعان بالالارىنىڭ سۋرەتىن قولىنا الدى. ءۇش بىردەي باۋىر ەتى بۇلدىرشىندەرىنىڭ سۋرەتىنە سۇزىلە قاراپ، جاسپەن جۋىلعان جانارىن جابىرقاي جىپىلىقتاتتى دا سۋرەتتى قولىنا الىپ، كرەسلوعا وتىرا كەتتى. كوز جيەگىنەن مولدىرەپ شىققان تامشىلار قۇلديلاي قۇلاپ جاتتى. . .
ءيا، وماردىڭ ويىنان سول ءبىر اسەرلى دە قاسىرەتتى كۇندەر كەتەر ەمەس. «شۇكىر- شۇكىر! » دەپ كۇبىرلەپ قويادى.
وماردىڭ ساجدەدەگى باسى سابىرلىلىق قىلسا دا سارايىنداعى ساعىنىش سارعايتىپ- اق جىبەرگەندەي.
توسقالتاسىنان قالامىن الدى دا وجاق- بۇجاعىن اينالدىرىپ، قادالا قاراپ، ۇزاق وتىردى. كەنەت ەسىنە بىردەڭە تۇسكەندەي قالامىن قالتاسىنا قىستىردى دا، سىرتىنان الاقانىمەن باسىپ- باسىپ قويىپ، ورنىنان تۇرىپ، كىتاپ سۇرەسىنىڭ جوعارعى جاعىندا تۇرعان قۇراني كاريمدى قولىنا الىپ، وقي باستادى. «نەگىزىندە بۇل قۇران الەمدەرگە ناسيقاتتان باسقا نارسە ەمەس». («قالام سۇرەسى، 52- ايات).
قولىنداعى قۇرانى مەن قالتاسىنداعى قالامى قۇراني كاريمنىڭ «قالام» سۇرەسىن، دالىرەك ايتقاندا وسى سوڭعى اياتتى جاتتاپ بولعان كۇنى وزىنە سىيلانعان اسا باعالى سىيلىقتار ەدى. . .
* * *
     ۇيتقىعان اقتۇتەك بوراننان قارعا ادىم جەر كورىنبەيدى. كۇدىر جەر مەن قاردا جۇرۋگە وڭتايلى Jeep كولىگىن كومىپ تاستاعان تۇتەك بۇرقاسىن، ماشينانى تەرەزەسىنە دەيىن تىعىنداپ، تۇمشالاپ تاستاعان. ءاليا دورباسىنداعى بار تىسكە باسارىن كولىكتەگى ءۇش بىردەي ءبۇلدىرشىنىنىڭ اۋزىنا سالىپ، بالاپاندارىن كەزەك- كەزەك قۇشاعىنا قىسادى. كولىكتىڭ ەسىگىن اشىپ، دالاعا شىعا الماعان سوڭ، قيمىلسىز وتىرعان بالالارىنىڭ اياقتارى ءۇسىپ قالماۋ ءۇشىن اياق كيىمدەرىن شەشىپ، ىسقىلاپ، ۋقالايدى. تاباندارىن اۋزىنا توسىپ، دەمىمەن جىلىتۋعا تىرىسادى.
«قۇلىندارىم، قورىقپاڭدار، اللا ۇلى! اللا ءبىزدى قۇتقارادى. مامالارىڭ قازىر دۇعا جاساپ، اللادان كومەك سۇرايدى»، – دەپ بالالارىن جۇباتىپ، «ءيا، اللا، قۇلىندارىما قۇلشىلىق قىلاتىن سانالى عۇمىر بەر، اقىل- ەسى تولماعان، اق پەن قارانى ايىرا المايتىن بۇلدىرشىندەرىمدى وزىڭە قۇلشىلىق ەتۋلەرىنە وراي جاساپ، امان ساقتاي كور»، – دەپ قايتا- قايتا دۇعا جاساپ، جاراتقانعا جالبارىنادى.
بالاپاندارىن كەزەك- كەزەك باۋىرىنا باسىپ، بويلارىن جىلىتۋعا تىرىسقان ءاليا انالىق مەيىرىمىن، ايالى الاقانىن بوتاقاندارى ءۇشىن اياپ جاتقان جوق.
يەن دالادا ءتۇنى بويى سارىشۇناق ايازدان قالشىلداپ، كوز ىلمەستەن بالاپاندارىن كۇزەتۋمەن بولعان ءاليانىڭ، ءتىپتى، سويلەۋگە شاماسى ارەڭ كەلەدى. سوندا دا سابىرلى قالپىنان جازباي، بوتاقاندارىنىڭ كوڭىلىن قۇلازىتپاۋ ءۇشىن ەرتەگىلەر ايتىپ بەرەدى. اللا تاعالانىڭ: «ادامدار مەن جىنداردى وزىمە قۇلشىلىق ەتۋ ءۇشىن عانا جاراتتىم» دەگەن اياتىن ايتىپ، قۇلىندارىنىڭ قۇلاعىنا قۇيىپ، ەسەيگەندە قۇدايعا قۇلشىلىق قىلۋعا شاقىرادى.
انالارىنىڭ ايالى الاقانى مەن مەيىرىمىنە بولەنىپ ۇيرەنگەن بالالارى جاپان تۇزدە قالىپ جاتسا دا جابىرقار ەمەس. سەبەبى، ولار ءۇشىن ەڭ اسىل ادام قاسىندا. سول جەتكىلىكتى سەزىنسە كەرەك، ءتىپتى، ەكى جاسقا تولا قويماعان جانارىستىڭ ءوزى قىڭق دەگەن جوق. تەك سۋىقتان قالتىراپ، جاۋراپ شەشەسىنە ەنتەلەي بىلدىرلاپ: «ماما، توندىم، توندىم»، – دەپ اناسىنىڭ قۇشاعىنا تىعىلادى. ءتورت جاسار بەكارىس بولسا، كىشكەنتاي ءىنىسى جانارىستىڭ ورنىنا جارماسىپ، شەشەسىنىڭ الدىنا وتىرماسا دا جاسىنا قاراي اناسىنىڭ وڭ جاق جانىنا كەلىپ جايعاسقان. كۇنى- ءتۇنى ماشينادان شىقپاي وتىرعاندىقتان جالىعىپ كەتسە كەرەك، اناسىنا قاراپ: «ماما تاگى دا ەيتەگى ايتشى، ەيتەگى ايتشى»، – دەپ قولقالايدى. اناسى تاعى ءبىر ەرتەگىنىڭ تيەگىن اعىتىپ، بالاپاندارىن تىنىشتاندىرادى. شەتتە وتىرعان التى جاسار اقارىس اناسىنىڭ الاقانىن سۇراپ قولىن سوزىپ- سوزىپ قويادى. اناسى اقارىستىڭ كىشكەنتەي قولىن الاقانىمەن سيپالاپ، قىسىپ- قىسىپ، قۇلىنىم دەپ ەركەلەتەدى.
اقارىس كۇڭگىرت تە بولسا ماشينانىڭ تەرەزەسىنەن تەلمىرىپ، وقتىن- وقتىن دالاعا قاراپ، اناسىنا سۇراق قويا باستادى.
— ماما، بۇل قاي جەر؟
— بۇل كوكپەكتى دەگەن جەر.
— كوكپەكتىنىڭ ءبار جەرى وسىنداي بولا ما؟
ء— يا، بۇل وڭىردە قىس ايلارىندا قار قالىڭ ءتۇسىپ، وسىنداي بوران ءجيى سوعادى. اسىرەسە، ءبىز تۇرعان وسى جەردە جولاۋشىلاردىڭ كولىكپەن قالىپ قويۋى ءجيى بولادى.
— سوندا بۇل جەردىڭ دە اتى بارما؟
— اتى بار. بوران ءجيى سوعاتىندىقتان حالىق بۇل جەردى بوران دەپ اتاپ كەتكەن.
— قازاقستاننىڭ ءبار جەرىندە بوران سوعا ما؟
— جوق. كەي جەردە، ءتىپتى، قار دا ۇزاق جاتپايدى. جاۋعان جۇقا قار ۇزاققا بارماي، ەرىپ كەتەدى.
— نەگە ولاي؟
— سەبەبى، ول جەرلەردە كۇن جىلى بولادى.
— قازاقستاننىڭ جەرى نەگە ءبىر- بىرىنە ۇقسامايدى؟
— سەبەبى، قازاقستاننىڭ جەرى كەڭ. باتىسى مەن شىعىسى ءۇش مىڭ شاقىرىم. ءبىز تۇرعان مىنا جەر شىعىس قازاقستان وبلىسى. ال، جاڭا مەن ايتقان قار جۇقا تۇسەتىن، جىلى جەرلەر قازاقستاننىڭ باتىسى. كاسپي دەگەن تەڭىزگە ءتيىپ تۇرعان ماڭعىستاۋ وبلىسى. ول جاقتا مۇناي كوپ شىعادى. قازاقستاننىڭ جەرى ۇلان بايتاق، كەڭ. جەر كولەمى جاعىنان الەمدە توعىزىنشى ورىندا. جەر استى كەن بايلىعى وتە كوپ.
— بۇل جەرلەردى بىزگە كىم بەرگەن.
— بۇل جەرلەردى بىزگە اللا بەرگەن. اللا تاعالا ءبىزدىڭ اتا- بابالارىمىزدى جاۋجۇرەك، باتىر قىلىپ جاراتقان. سول باتىر بابالارىمىز وسى ولكەنى قاسىق قانى قالعانشا سىرتقى جاۋدان قورعاپ، بىزگە امانات ەتكەن.
— ماما، ءسىز دە باتىرسىز عوي.
— مەنىڭ قانداي باتىرلىعىمدى كوردىڭ؟
ء— سىز يەن دالادا تۇنىمەن قورىقپاي ءبىزدى كۇزەتتىڭىز.
ءاليا ۇلىنىڭ سوزىنە ءسال جىميىپ قويىپ، سەن دە باتىرسىڭ. سەندەر ەسەيگەندە ەلىنە ادال قىزمەت ەتەتىن ازامات بولۋلارىڭ كەرەك. سەبەبى، سەندەر باتىر ۇلتتىڭ ۇرپاعىسىڭدار دەپ، اقارىستىڭ ماڭدايىنان سيپاپ ەركەلەتتى.
— ماما، بۇرىنعى زاماندا باتىر ايەلدەر دە بولعان با؟
ء— يا، بولعان. كوپ بولعان.
— ولاردىڭ اتى كىم؟
— مىسالى، ەجەلگى ساقتاردىڭ حانشايىمى زارينا دەگەن باتىر ايەل بولعان. تاريحتا تاعى باسقا كوپتەگەن باتىر انالارىمىز بولعان. . .
بالالارىن جابىرقاتپاۋ ءۇشىن ءتىسى تىسىنە قارىسىپ، ارەڭ سويلەپ وتىرعان ءاليا ءوزىنىڭ اشتىقتان ءالى قۇرىپ، سۋىقتان قالشىلداپ وتىرعانىن بوتاقاندارىنا سەزدىرگىسى كەلمەدى. بار ءۇمىتى اللادا. تەك، شىداساق بولدى. قۇتقارۋشىلار جولدى اشىپ ايتەۋىر كەلەدى دەپ سەنەتىن- ءدى.
اقارىس پەن ءاليانىڭ اڭگىمەسىن باعانادان بەرى ۇيىقتاپ جاتقان بەكارىستىڭ «ماما، قاينىم استى» دەگەن ءسوزى ءبولىپ جىبەردى. ءاليا دەرەۋ مۇزداپ قالماسىن دەپ بالالارىنىڭ باسىنا جاستاپ قويعان سومكەسىنە قول سۇڭگىتىپ، دوربادان ءبىر توقاش پەن بىرنەشە قۇرتتى الىپ، ۇشەۋىنە ءبولىپ بەردى. بۇل ولاردىڭ سوڭعى ازىعى بولاتىن.
كەنەت گۇرىلدەگەن داۋىس ەستىلىپ، گۇرىل وتە تەزدىكپەن جاقىنداي ءتۇستى. ءاليا جاندارمەن كولىگىنىڭ ەسىگىن اشۋعا تىرىسىپ، قانشا جۇلقىنسا دا ەكپىندى بوران كەپتەپ تاستاعان قاسات قار ەسىكتى اشۋعا مۇمكىندىك بەرمەدى. ونىڭ ۇستىنە ءالى كەتىپ، اشتىق پەن سۋىقتان قالجىراعان ءاليانىڭ ءالسىز كۇشى تەمىر ەسىككە تەگەۋرىن تانىتا دا المادى. كومەككە كەلگەن اقارىس پەن بەكارىستىڭ كىشكەنتاي قولدارىنىڭ قارىمى دا انالارىنا سەپتىگىن تيگىزۋگە دارمەنى جەتپەدى. الگى داۋىس گۇرىلدەگەن كۇيى تۋرا توبەلەرىنەن ءوتىپ كەتە باردى. ءاليا بۇل قۇتقارۋشىلاردىڭ تىكۇشاعى ەكەنىن، ولاردىڭ قار استىندا قالعان كولىكتى كورمەي كەتكەنىن ءتۇسىنىپ، كوڭىلى قۇلازي باستادى. دەسە دە «اللا سابىرلىلارمەن بىرگە» دەگەن اياتتى ەسىنە الىپ، دەرەۋ ءوزىنىڭ باياعى سابىرلى قالپىنا قايتا ورالا قالدى.
توقاشتارىن جەپ، سۋدان ۇرتتاعان بالالارى ارجاعىنا ەل قونىپ، شامالى جادىراعانداي بولدى. ەندى قولدارىنداعى قۇرتتارىن كەمىرە باستادى. باعانادان بەرى قازاقستان دەگەن سوزدەردى ەستىپ، اناسىنىڭ قۇشاعىندا وتىرعان جانارىس ماشينانىڭ الدىنعى جاعىندا تۇرعان كوك تۋدى كورسەتىپ، «كاداكتان، كاداكتان»، دەپ كىشكەنتاي تۋدى سۇرادى. ءاليا ورنىنان ءىلبي جىلجىپ، كوك تۋدى الىپ جانارىستىڭ قولىنا ۇستاتتى. بەكارىس تۋعا قاراپ، «كوكتۋدىن جەلبيەگەنى» دەپ ىڭىلداپ ەدى، اناسى وسى ءاندى ايتايىق دەدى بالالارىنىڭ ءۇستىن قىمتاپ، جاۋىپ جاتىپ.
كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى،
جانىما قۋات بەرەدى.
تالاسقا تۇسسە جان مەن تۋ،
جان ەمەس ماعان كەرەگى،
كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى! ! !
دارمەنى كەتىپ، ۇندەرى ۇزىلە ۇزىك- ۇزىك شىققان جولدا قالعان انالى بالالى جولاۋشىلاردىڭ اسا ءبىر مۇڭلى دا اسەرلى اۋەنى كوك اسپانعا كوتەرىلىپ، بۇكىل الەمدى تەبىرەنتىپ، تەربەتكەندەي. . .
اعالارى مەن اناسىنىڭ اۋەنىنە ەلىتكەن كىشكەنتاي جانارىس تا قالىسار ەمەس. «كوت تۋدى جەبەگەەەنى. . . » دەپ قويادى اراكىدىك. بالاپاندارىنىڭ كوڭىلىن تۇسىرمەۋگە تىرىسىپ، ارەڭ وتىرعان ءاليا ءسابيىنىڭ بۇل ءانىن ەستىگەندە ەرىكسىز ەزۋ تارتىپ، قۇلىنىن قۇشاعىنا ونان ءارى قىسا ءتۇستى. قىستى دەگەن اتى بولماسا، بۇل كەزدە ونىڭ ءالى ابدەن دىڭكەلەگەن- ءدى.
ءاليا ءاننىڭ تولىق تەكستىن قايتا- قايتا ايتىپ، اقارىس پەن بەكارىسقا جاتتاتىپ تا ۇلگىردى. اقارىس بولسا كەشەلى بەرى اناسىنىڭ قولقالاۋىمەن «فاتيحا، ىقىلاس» سۇرەلەرىن دە جاتتاپ العان- دى.
* * *
     كۇن باتىپ، ءتۇن قاراڭعىلىق پەردەسىن الدەقاشان جاپقان شاق. ءاليا بارىن بالاپاندارىنىڭ اۋزىنا توسىپ، ەكى كۇننەن بەرى ءنار تاتپاعان. بالالارى ءۇشىن ۇنەمدەپ، ءتىپتى، ءبىر تامشى سۋ ۇرتتاماعان ەدى. قۇتقارۋشىلاردىڭ كەلەر ءتۇرى جوق. ازىق- سۋلارى دا تاقا تاۋسىلعان. قايتا- قايتا تەلەفونىن قولىنا الىپ، قاراپ قويادى. امال نەشىك؟ ! وسى جەرگە كەلىپ قامالاردان بۇرىن قۋات كوزى وتىرىپ، تۇككە تۇرعىسىز ءبىر زات بوپ قالعان- دى. قىرسىققاندا ايازدان ماشيناسى دا قاتىپ قالعان. كىلتىن قانشا بۇراسا دا تىم قۇرىعاندا ءبىر سىر ەتكەن دىبىسى دا شىقپاي تىنىپ تۇر. وت جاعىپ جىلىناتىن وتتىق تا جوق. بولعان كۇننىڭ وزىندە ماشينانىڭ ىشىندە وت جاعا الماسى ايدان انىق- تى. ءاليا ەكى كۇننەن بەرى ءۇسىپ قالماسىن دەپ، ءوزىنىڭ سىرت كيىمدەرىنىڭ ءبارىن بوتاقاندارىنىڭ ۇستىنە جاۋىپ، ماشينانىڭ ورىندىق قابى مەن ورىندىقتىڭ ۇستىندەگى توسەنىش كىلەمشەگە دەيىن بالالارىنىڭ ۇستىنە جامىلعى ەتىپ، ءوزى تەك جەمپىرمەن وتىرىپ، ابدەن قالتىراعان- دى. ءتىپتى، نامازىن دا يشارامەن ارەڭ وقىدى.
سۋىقتان جاۋراعان بالالار ءبىر- بىرىنە تىعىلىپ، ءبۇرىسىپ- ءبۇرىسىپ ۇيىقتاپ كەتكەن. كىشكەنتاي ءسابيى جانارىس بولسا قۇشاعىندا وتىرىپ، اس- سۋ ىشپەگەن اناسىنىڭ ومىراۋىنان تۇك شىقپاسا دا سورا بەرىپ، ابدەن قاجاۋىر قىلىپ تاستاعان. ءاليا بالاسى ءۇشىن بارماعىن تىستەپ وتىرىپ، اۋىرعانىنا شىداپ باققان ەدى. ەندى مىنە، اۋىرعانىن دا سەزۋدەن قالىپ بارادى.
ءۇنى ۇزىك- ۇزىك بولىپ، ەرىندەرى ارەڭ جىبىرلاپ، اللانىڭ مىنا كالامىن ايتتى: «راببىمىز! ءبىزدى تۋرا جولعا سالعاننان كەيىن جۇرەگىمىزدى اۋىتقىتپا. جانە بىزگە ءوز قاسىڭنان يگىلىك بەر. كۇدىكسىز سەن وتە جومارتسىڭ». (ء«الي يمران» سۇرەسى، 8- ايات). وسى اياتتى سىبىرعا ارەڭ كەلگەن ۇنمەن ايتتى دا ءتىلىن كاليماعا كەلتىرىپ، كاليمانىڭ سوڭعى ارپىمەن بىرگە تىنىسى دا توقتادى. . .
* * *
— مىندا ءبىر ماشينا تۇر. تەز بولىڭدار! تەز- تەز! ! !
بەس- التى ادام ءاپ- ساتتە ماشينانىڭ ەسىگىن اشىپ ۇلگىردى. ومار بولسا: «ءيا، اللا! ءيا، اللا! » دەپ جانۇشىرىپ، بالالارى مەن جارىنىڭ اماندىعىن تىلەپ، ماشينانىڭ ەسىگى اشىلعانشا جانى مۇرنىنىڭ ۇشىنا كەلدى.
— مىنا بالا ءتىرى ەكەن، مىنا بالا دا ءتىرى ەكەن! تەز الىپ جۇرىڭدەر! ! !
ومار جارى ءاليانىڭ ءسابيىن قۇشاقتاعان كۇيى قاتىپ قالعان قولىن ارەڭ اشىپ، قۇشاعىنداعى ءسابيىن ارەڭ شىعارىپ الدى. ءسابيى جانارىس سۇلىق جاتىر. مۇسىلمان ايەلدىڭ قورعانىشى ەكەنىن دالەلدەگەندەي، ءاليانىڭ باسىنا وراعان شاريعات ءشالىسىنىڭ ەتەگى ءسابيىنىڭ اۋزىنا توسقان ومىراۋىن جاۋىپ، بوگدە بىرەۋدەن كولەگەيلەگەن كۇيى قالىپتى.
* * *
      ومار قولىنداعى قۇراني كاريمدى كوكىرەگىنە باسقان كۇيى ورنىنا تۇردى دا، بالالارىنىڭ سۋرەتتەرىن ورنىنا قايتا سالىپ قويدى. وسى ءۇش ءبۇلدىرشىنى قازىر ءدىن امان. دارەت قۇمانىن دايارلاپ، كوكەلەپ كەلىپ كوڭىلىنە جۇبانىش سىيلايدى. ومار وسىعان شۇكىرلىك قىلادى.
تەك. . . تەك، سول اياۋلى بەينە. . .
قولىنداعى وسى قۇران كىتابى مەن ءتوس قالتاسىنداعى قالامى اسىل جارىنىڭ ەڭ سوڭعى رەت سىيلاپ كەتكەن سىيلىعى بولاتىن. ءاليا بۇل سىيلىقتاردى جارى ومار «قالام» سۇرەسىن جاتتاپ بولعان كۇنى ارنايى بارىپ ساتىپ اكەلگەن.
ءاليا ارادا كوپ وتپەي بالالارىن الىپ توركىنىنە بارىپ قايتۋ ءۇشىن زايساننان جالعىزتوبەگە اتتانعان بولاتىن. ومار بولسا، جۇمىس بابىمەن قالىپ قويعان. ەكى كۇننەن كەيىن كەلمەكشى بولعان ەدى. بايلانىس ءۇزىلىپ، حابار- وشارسىز قالعان سوڭ، سوڭدارىنان ىزدەپ شىعىپ، تابا الماعان. تۇتەك باسقان بورانعا كولىكپەن كىرە الماعان سوڭ، جاياۋلاتىپ تا ىزدەپ، ءوزى جولدان اداسىپ ارەڭ قالعان- دى.
ءوز ءومىرىن بالاپاندارى جولىندا قۇربان قىلعان يمانى مەن يباسى ساي اسىل جارى ءاليا ومار ءۇشىن الەمدەگى ەڭ اسىل، ەڭ قايىرىمدى ايەل زاتى بولىپ قالا بەرمەك. كوكەك انالار كوبەيىپ كەتكەن بۇل زاماندا، وسى ءبىر اسەرگە تولى قۇرباندىق شىنىندا دا تالايلارعا ۇلگى بولار ۇلى ەرلىك، قايىرىمدىلىقتىڭ تەڭدەسسىز ونەگەسى ەدى. وسىنداي اسىلىنان ايىرىلۋ ومارعا وڭايعا سوقپادى.
ء«يا، راببىم، ءالياشىما فەرداۋس ءجانناتىن ءناسىپ ەتە كور! ! ! ». ومار ءار ناماز سايىن وسىلاي دەپ ءاليا ءۇشىن دۇعا جاساۋمەن كەلەدى. . .

بىرلىك توقاي
الماتى قالاسى.

بۇل شىعارلىمعا باعاڭىز
(1 داۋىس)
سوڭعى رەت وزگەرتىلگەن Сәрсенбі, 28 ناۋرىز 2018 12:05

پىكىر قالدىرۋ

جۇلدىزشامەن (*) كورسەتىلگەن بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى ەنگىزگەنىڭىزگە كوز جەتكىزىڭىز. HTML-كودقا جول بەرىلمەيدى.

Ad Sidebar

Latest Tweets

SeoBin | Marketing Agency HTML Template updated with 2 new home https://t.co/mxLG1wKFPc https://t.co/w4arzHoAVx
RT @dhh: MailChimp is an inspiration! $300M+/year in revenues, profitable, based in Atlanta, NO VC. Wonderful. 🐒❤️ https://t.co/qmj0MNAQOo
Barrister - Responsive Law Business @joomla Template setup guide! https://t.co/GwqHcdxyDi https://t.co/qzEEldYie3
Follow Themewinter on Twitter
Яндекс.Метрика